Zerówki muzyczne

Rok akademicki 1980–1981 zamykał studia doktoranckie Lidii Bajkowskiej na Wydziale Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina. W czasach PRL nikt nie pozwoliłby jej badać własnej metody, którą rozwijała od liceum, ucząc gry na fortepianie. Pomysł zerówek muzycznych powstał więc jako nowy element szkolnictwa artystycznego: przygotowanie dziecka do szkoły muzycznej przez pedagogikę zabawy — a egzamin zastąpiony roczną obserwacją, by rozpoznać największe talenty.

W 1980 roku założyła pierwszą zerówkę muzyczną w Polsce — w gmachu alma mater przy ul. Okólnik 2 w Warszawie. Filarem organizacyjnym i metodycznym była jej autorska metoda. Wynalazek okazał się sukcesem. Reportaż o pierwszej zerówce wyemitowała Telewizja Polska w programie „Camerata” w 1981 roku, co popularyzowało rozwiązanie w całym kraju.

Wkrótce po zakończeniu badań wprowadzono stan wojenny. Po jego końcu autorka prowadziła kolejne zerówki w wielu miejscach — już poza gmachem uczelni. Dekadę później, w 1992, starania o ideę zerówek oraz wydaną „Bajkę o Piosence i Nutkach” uhonorowano Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki.

Dziś przy niemal każdej szkole muzycznej w Polsce działają co najmniej zerówki muzyczne — choć nazwy i formy bywają różne od koncepcji L. Bajkowskiej. Polskie szkolnictwo artystyczne ma ponad czterdzieści lat tej tradycji. Zerówki nigdy nie zostały jednak wprowadzone jako oficjalny element systemu (tak jak zerówki przy szkołach podstawowych). Skutek: część dzieci wciąż przyjmowana jest bez rocznej obserwacji, a w mniejszych miastach szkoły I stopnia notują zbyt mało kandydatów.

Gdyby zerówki muzyczne stały się oficjalnym elementem szkolnictwa artystycznego — według założeń Lidii Bajkowskiej — wzrosłaby liczba kandydatów w małych miastach i uczniów kontynuujących naukę w szkołach II stopnia.